Circus gezocht!

Circus gezocht!¶

Een verslag van twee clowns die geen zin meer hadden om in de DDR te wonen
Circus gezocht!

Van Streuselschnecke ...¶

Hoe de hele circus begon? Nou, dat is bijna een eindeloos verhaal....

Uli hield van de geur van vers hout, werd timmerman, ging als vakman naar het circus en begon te jongleren. Kattrin wist niets beters en studeerde toneel. Uli kwam terug naar Berlijn en wilde op een feest zijn kunsten vertonen. Door de spanning dronk hij echter te veel en de ballen deden met hem wat ze wilden. Zo leerden we elkaar kennen en werd Uli Kattrins jongleerleraar.

Dat was in februari 1980, en al snel ontdekten we onze gezamenlijke aanleg voor het komische. In de herfst hadden we ons eerste optreden onder de naam ULK. (De beginletters van Uli en Kattrin)

Maar het was helemaal niet grappig, eerder beschamend. Maar alle begin is moeilijk, we oefenden verder: steppen, jongleren, pantomime... Omdat er in de DDR geen workshops zijn, waren we afhankelijk van particuliere ondersteuning.

In de zomer van 1981 was Kattrin klaar met haar studie en moest ze drie jaar als afgestudeerde aan een theater werken. Zo voorzag de wet het, anders had ze geen diploma gekregen. En zonder diploma ben je niets in de DDR. Dat betekent: hoe goed iemand ook is, of wat hij ook kan, zonder staatsdiploma mag hij niet optreden, dus niet in zijn vakgebied werken. En wie niet werkt, is asociaal, en wie asociaal is, wordt opgesloten.

Maar je moet niet denken dat er daardoor geen eigen initiatief meer is: integendeel, want in nood bedenkt de duivel de vlieg. In ateliers, op zolders, in woningen vinden lezingen, tentoonstellingen, concerten, theaterprogramma's plaats. Zomaar op straat optreden is verboden, maar toch doen sommigen het, hoewel ze hoge boetes kunnen verwachten.

Maar nu terug naar ons. Kattrin ging naar het theater, maar na een half jaar moest het contract voor afgestudeerden om gezondheidsredenen worden beëindigd. Ze kwam terug naar Berlijn en we probeerden een clownsprogramma voor kinderen, bouwden rekwisieten en ons podium.

Uli had, terwijl Kattrin aan het theater werkte, onze hond Cato (raszuivere Engelse jachthond) getraind. Cato werd onze circusleeuw.

Kattrin vroeg bij het stadsbestuur haar optreedvergunning aan, die ze dankzij haar afgeronde toneelstudie zonder problemen kreeg. Omdat Uli niets van dergelijks kon overleggen, had hij eigenlijk helemaal niet mogen optreden. Zo werd hij Kattrins "assistent". Door de overmatige organisatie van het vergunningenstelsel viel dit niet op.

Evenzo bij Clemens, die onze technicus werd. (Hij wacht helaas nog steeds op zijn uitreisvergunning.) Clemens had een auto, nou ja, auto is waarschijnlijk overdreven: hij heette Herbert, was ouder dan wij en was eigenlijk volledig invalide. Maar, God zij dank, hij viel alleen stil tijdens de terugreizen. Een trouw vervoermiddel. De tandem hadden we voor alle noodgevallen bij ons, totdat hij ons gestolen werd.

Nu wilden we reclame maken voor ons programma. Daarvoor moet je weten dat er in de DDR geen fotokopieerapparaten zijn. Drukken kan ook niet zomaar. We hadden eerst onze naam "Kinderzirkus Streuselschnecke" staatsrechtelijk moeten laten goedkeuren. Daar hadden we ook geen zin in. Dus schreven we alles met de hand en beplakten we de kaarten met een kleurrijke clown. Het was moeizaam, maar het was leuk.

We kregen veel aanbiedingen, omdat we in onze soort uniek waren in de DDR, en omdat we door onze eenvoud, vrolijkheid en speelplezier een alternatief boden voor het door de staat gesubsidieerde aanbod.

... tot Pusteblume¶

Toen we een jaar later ons programma aan de staatsdirectie voor concerten en gastoptredens lieten zien, om een groepsclassificatie te krijgen, zodat Uli als Kattrins partner erkend zou worden, zei de commissie dat ons programma geen pedagogische waarden bevatte.

Dus kregen we niets en scharrelden we verder, altijd wetende dat ontdekt kon worden dat Uli helemaal niet mocht optreden. (Twee weken voor onze uitreis kwam het uit.)

In de zomer van '83, toen we wilden spelen op een kerkelijk vredesfeest, raadde een cultuurfunctionaris ons aan dit niet te doen, want anders zouden we een optreedverbod voor de hele DDR krijgen.

Voorvallen van vergelijkbare aard maakten ons steeds duidelijker dat we de grenzen van de mogelijkheden van ons werk en onze plannen bereikten. Daarom moesten en wilden we op korte of lange termijn de DDR verlaten.

Sinds maart wonen we nu hier. We zijn bezig om weer een programma voor kinderen op te bouwen. We heten nu niet meer Streuselschnecke, omdat dit gebak hier niet bekend is, maar "Kinderzirkus Pusteblume".

Onze diepe droom is om over een paar jaar een circus op te richten, waarin lieve en grappige mensen moeten meedoen. Maar helaas ontbreekt het geld voor deze droom. Het zou jammer zijn als het daaraan zou stranden.

Daarom zou het fijn zijn als jullie meehelpt deze droom te verwezenlijken en een beetje geld overmaakt naar ons speciaal daarvoor ingerichte rekening:

Bankleitzahl: 42060021
Volksbank Gelsenkirchen)
Kontonummer: 518.503.240
En als het maar één Mark is, want kleinvee maakt ook een circus.

Veel dank, en als je meer interesse hebt in dit project, of je wilt iets weten over de Kinderzirkus Pusteblume, schrijf dan naar:

Kattrin Kupke & Uli Zschau
Arminstr.10
4650 Gelsenkirchen
Tel.:0209/27 16 42

Dus tot gauw of ook niet
*Kattrin & Uli